حقوق زن (بخش اول: شب)

اين چند روز خيلی حرف از روز زن بود و خيلی‌ها برای هم تبريک پاره کردن. حرف که تو اين زمينه زياده ولی دوست دارم مثل هميشه ساز مخالف بزنم. راستش ساز مخالف که نه ميخوام از يه زاويه ديگه به مسئله نگاه کنم. شايد يه کم نااميد کننده باشه شايد هم کمک کنه به يک راه حل بنيادی‌تر. فقط لطفا توجه داشته باشين که اين متن رو به شخص خاصی نوشته نشده. يعنی موارد نقضش فراوونه ولی از نظر آماری حرفهای اين مقاله متاسفانه درستن. بنابراين کسی به خودش نگيره که ناراحت شه.

خيلی طبيعيه که وقتی حرف از حقوق زن ميشه زن‌های ايرانی به ياد آزادی حجاب و آزادی شرکت در مسابقات ورزشی و تساوی حق ارث و ديه و غيره و غيره بيوفتن چون اين‌ها حقوق اوليه‌ايه که ازشون گرفته شده. ولی واقعا وضع حقوق زنان تو بقيه دنيا يعنی توی دنيای مدرن چطوره؟ اصلا چقدر اميد به اصلاح حقوق زنان در دنيا ميره.  چقدر فضای جامعه برای احقاق حقوق زن مناسبه.

متاسفانه بايد با چند حرف نااميد کننده شروع کنم. مسئله و مشکلات حقوق زنان متاسفانه ريشه ژنتيک داره و به اين راحتی اميدی به اصلاحش نيست! ساليان سال رقابت برای توليد نسل بهتر بين حيوونات و قوی‌تر بودن جنس نر تبديل شده به يک معادله نانوشته: جنس نر تبديل شده به مشتری و جنس زن به کالا. اين يه مدل خيلی ساده برای نشون دادن رقابت مثلا گوزن‌های نر برای جفت‌گيری با گوزن‌های ماده‌است. يک رقابت که از توش يه گوزن نر سربلند بيرون مياد و شانس جفت‌گيری با ماده و يا ماده‌هايی را پيدا ميکنه.

قضيه در مورد انسان اگرچه کمی متمدنانه‌تره ماهيتا فرقی نميکنه. بذارين يه جامعه مدرن را در نظر بگيريم. مثلا در آمريکا مردان موفق (به قولی رده executive) آمار طلاق بالائی دارن. دليلش اينکه بخاطر درآمد بالا ميتونن با زن‌های جوون‌تر رابطه برقرار کنن. البته قوانينی وضع شده که جلوی اين قضيه را بگيره. مثلا موقع طلاق اموالی که در دوران زندگی مشترک توسط خانواده به دست اومده به طور مساوی بين زن و مرد تقسيم ميشه. ولی تحقيقات اخير نشون داده که مردان موفق آمار خيانتشون بسيار بالا ولی آمار طلاقشون به بالائيه آمار خيانتشون نيست. خصوصا وقتی بدونين که ۷۰ درصد زنان از خيانت شوهرشون خبر ندارن . يعنی اگه مرد به خاطر مسائل اقتصادی قصد طلاق نکنه٬ فقط ۳۰ درصد اين خيانت‌ها ممکنه به طلاق و احقاق حق زن منجر بشه که تازه اونم در موارد زيادی زن لزوما طلاق نميخواد (چند منبع ۱  ۲  ۳). دقت کنين که همون مدل مشتری و کالا مجددا وجود داره. اينبار موضوع واضح‌تر هم هست چون موفقيت مردان معمولا با قدرت پوليشون اندازه گيری ميشه. يعنی واقعيت اينه که مردان موفق به هر صورت دارن حرمسراشون را ميسازن!

مشکل دومی که قوانينی مثل تقسيم مساوی اموال بين زن و مرد در هنگام طلاق بوجود آورده اينه که مرد‌ها کمتر تن به ازدواج ميدن. طی سال‌های گذشته سن ازدواج مرتبا بالاتر رفته. معمولا مرد‌ها حاضر نيستن که يه commitment در حد ازدواج را بپذيرن. ازدواج کردن در جوامع غربی يک پيروزی بزرگ برای دختر‌ها حساب ميشه. ولی نه چندان بزرگ برای پسرها. حتی گاهی يک اشتباه استراتژيک. مشکل باز از اونجائی ناشی ميشه که به صورت ژنتيک مرد ورودش به رابطه برای اطفاء نياز جنسيه و اين از راه‌های ساده‌تر و بی‌دردسرتری ميتونه انجام بشه. مثلا داشتن دوست دختر. در واقع همونطوری که در دنيای حيوانات معمولا جنس نر هيچ نقش خانواده‌گی‌ای نداره مردان هم به طور ژنتيک از مسئوليت خانوادگی فرارين. مواردی که با آبستن شدن دختر٬ مرد رابطه را قطع کرده يا صرفا غيبش زده فوق العاده زياده. دوست داشتين يه جستجو روی اينترنت بکنين! منظورم اينه که بعيده با اينجور قوانين مسئله به اين پيچيدگی را بشه حل کرد. حتی اگر مثلا طلاق به طور کلی ممنوع بشه باز خيانت و حرمسرا‌ها را نميشه متوقف کرد.

توی پاراگراف بالا يک قسمت حاد مسئله را در نظر نگرفتم: تجارت سکس. قاچاق زن و تجارت سکس به حدی شديده که بعضی کشور‌ها فقط برای اينکه يک سری دردسر‌ها را کم کنن خيلی راحت باهاش کنار اومدن. مثلا توليد محصولات پورنوگرافيک غير قانونی نيست. البته لازم به ذکر نيست که بسیاری از دخترانی که توی اين فيلم‌ها هستن قاچاق شدن! من چند برنامه مستند در مورد قاچاق دختران به کشور‌های غرب اروپا٬ آمريکا و کانادا ديدم و فقط ميتونم بگم که اينقدر ابعاد قضيه فجيعه که به راحتی با قاچاق مواد مخدر قابل مقايسه است. در واقع نگاه دنيای کاپيتاليزم به مسئله پورنوگرافی نگاه اقتصاديه. پورنوگرافی يک تجارت ۵۷ بيليون دلاری در ساله که ۱۲ بيليونش در آمريکاست. (آمار). البته اين ۵۷ بيليون فقط محصولات پورن بود. تجارت سکس تجارت چند تريليون دلاريه. دقت کنين که با گسترش شديد پورن کار زن امروزی سخت‌تر هم شده. زنی که به چشم کالا بهش نگاه ميشه و يکی از ملاک‌های ارزش‌گذاريش زيبائی‌شه گاها بايد برای حفظ شريکش با زيباترين‌ها رقابت کنه.

موضوع اصلی را گم نکنم. بحث حقوق زنان بود. خيلی بی‌انصافيه اگه کسی بگه که دنيای امروز در کليت (نه لزوما در تمام جزئيات) به زن به چشم يک کالا داره نگاه نميکنه. دنيايی که وجود پورنوگرافی را ميپذيره ولی متلک سکسی به زن را ممنوع ميکنه دنيای صادقی نيست. دنيايی که از زيبايی جنسی زن برای تبليغ ماشين استفاده ميکنه ولی از تساوی حقوق زن و مرد حرف ميزنه دنيای صادقی نيست.

دقت کنين که اين فضا را لزوما مردا نساختن. زنی که يک مرد شوهردار را تور ميکنه بخشی از اين معادلاته. اين يه بازاريه که مشتری توش هست ولی تا کالا نباشه معنی واقعی پيدا نميکنه و همونطور که گفتم اين نگرش مشتری کالا نتيجه يک گذشته چند ميليارد ساله ژنتيکه.

حرف طولانی شد ترجيه ميدم قسمت روشن قضيه را توی پست بعد بنويسم! شايد بد نباشه توی اين چند روز فکر کنيم که آيا راه حلی برای اين مشکل هست.

دقت کنين مشکلی که من دارم ازش حرف ميزنم با مثلا دادن حقوق اجتماعی مساوی به زن حل نميشه. مثلا دختر ايرانی حق نداشته بره تو خيابون فوتبال بازی کنه. آيا با دادن مثلا اين حق به دخترهامون مشکل بالا حل ميشه؟ جواب اين سوال را ميتونيم بريم توی اروپا بگيريم. جائی که همچنين محدوديت‌هايی روی دختر نبوده ولی نگرش به زن به چشم ماشين سکس در کليت وجود داره.

نکته آخری که بايد بگم اينه که اهميت اين مسئله برای من از اين جهته که فکر ميکنم مشکلات ديگه‌ای که زن باهاش دست به يقه‌است ريشه در اين مشکل داره. خيلی از محدوديت‌هايی که مثلا روی زن هست به خاطر غيرت‌هايی‌يه که ناشی از همون نگرش خاص به زنه. مردی که خودش نگرش خاصی نسبت به زن داشته نميوتونه تحمل کنه که همين نگرش به دخترش اعمال بشه. برای همين دخترشا اسير ميکنه تو خونه. من با يک مثال واقعی ولی کمی بی‌ادبانه حرفم را تموم ميکنم که بدونين اين مسئله تاحدود زيادی جهانيه. دو سه سال پيش دوست صربم داشت بچه دار ميشد. وقتی از سونوگرافی فهميد بچش دختره کمی پکر بود. وقتی من ازش پرسيدم حالا چرا پکری مهم سلامتيه بچه‌است٬ يکی از دوستان کانادائی به شوخی گفت "وقتی پسر داری فقط بايد نگران يک ... باشی. ولی وقتی دختر داری بايد موظب تمام ...‌های دنيا باشی"  راستش شوخی بی‌ادبانه٬ خنده‌دار٬ ولی خيلی غم‌انگيزيه.

فعلا 

/ 69 نظر / 5 بازدید
نمایش نظرات قبلی
بیندیش

ولنتاين جان زن غربی هم همين مشکل را داره وقتی ميفهمه شوهرش معشوقه داره. خیلی هاشون سکوت میکنن چون میدونن با طلاق هم لزوما گرهی از کارشون باز نمیشه. زن غربی ای که کتک میخوره ولی تصمیم میگیره سکوت کنه هم کم نیست. دقت کن میگم تصمیم میگیره. من حرف تورا تا حدود زیادی میفهمم. میدونم محدودیت های زن ایرانی چیه و برای چه بدیهیاتی باید مبارزه بکنه ولی میگم از تجربه بقیه دنیا استفاده کنیم و لزوما جا پای اونا نذاریم. چون راه اونا بعیده همه مشکلات زن را حل کنه. درمان موضعی نه. درمان ریشه ای.

sirous

بينديش عزيز کار رو عشق انسانی زياد انجام شده. معمولا کتابهای روانشناسی اجتماعي یا Social psychology یه بخشی رو اختصاص میدن به عشق که میتونی از ایندکسهاشون پیدا کنی. به هر حال نمیشه انتظار داشت مفهومی انتزاعی مث عشق رو بشه تو مطالعات تجربی Animal study سراغ گرفت. ضمنا عشق مفهومی تاریخیه که تو ادبیات همه ملل و اقوام میشه اثری ازش پیدا کرد.

آرش

بينديش گرامی اتفاقا اگه ما هم مثل اينا عمل کنيم بهتره. ببين اينجا به قول خودت Excutive ها که هر شرکت ان ها به اندازه تمام درآمد نفت ايران هر سال درآمد توليد ميکنه، دنبال سکس خازج از خانواده ميرن و تازه بالاتر از هجده سال دختر. اما توی ام القرای خودمون هر بی سر و پای ديوس تازه بدوران رسيده ای با معادل صد دلار اينحا پنح تا طفل معصوم سيزده ساله را در خونه ش رديف می کنند. هيجکس هم نیست به اين بيشرف ها بگه بالا چشمتون ابرو چون پيامبر در سن ۵۳ سالگی زن ۹ ساله داشته! حالا ما هم اومديم اينجا جا خوش کرديم از مزايای يک زندگی خوب و با آرامش استفاده می کنيم و ميگيم لنگش کن!!

بیندیش

نه آرش جان. ميتونيم همون قوانين غرب را وضع کنيم ولی از اول همون خواسته‌‌هايی که زن امروز غربی ميخواد را هم در نظر بگيريم. عليرغم تلاش جنبش زنان غرب يک قانون که objectify کردن زن را محکوم کنه وجود نداره! من هرگز نگفتم که بده به زن حقوق بدیم! من گفتم از اول زنانمون بدونن چی میخوان که راه را مستقیم تر برن. از اول در کنار مبارزه برای گرفتن حقوق مسلمشون کمبود‌های زن غربی را هم ببینن و مستقیم‌تر به سمت هدف برن.

بیندیش

وانگهی آرش جان همونطوری که به رضا هم گفتم ۵۵٪ مردای آمریکایی هفته پیش روی اینترنت پورن تماشا کردن! اگه این را هم یه سطحی از infidelity بدونی زیاد فرقی نداره. وانگهی اینجا هم هر بی‌سروپایی ممکنه خیانت کنه. میتونی برنامه cheaters را تماشا کنی! همه‌شون بی سر و پا هستن.

Ocean

I can just say that I agree with you but Women situation's in west is a lot better than east and in general in 3rd world countries but you are right even in modern countries men and women are not equal in lots of ways that you pointed lots of them.

رضا

بينديش جان فکر کنم تو چند تا چيز رو داری با هم قاطی ميکنی!‌ يعنی پورن نگاه کردن رو اينترنت و نگاه جنسی به زن داشتن و خيانت و ... مقولات خيلی متفاوتين! تو موقعی که داری به سکس فکر ميکنی نگاه جنسی داشتن چيز بدی نيست!‌مهم اينه که در شرايط متفاوت که ربطی به سکس نداره نگاهت رو اصلاح کنی!‌يکی ديگه اينکه پورن نگاه کردن رو به هيچ وجهInfedility به حساب اورد! يه نفری که از زندگی جنسی اش راضی نيست چکار بايد بکنه! يا بايد بره ميسترس بگيره يا خودشو به نحو ديگه ای ارضا کنه و اين اصلا بد نيست! در ضمن اينکه بخوای بگی همه چيترها بی سر وپان هم يه مقدار که چه عرض کنم خيلی زياد غيرمنطقيه!‌من به اون برنامه تلويزيونی کاری ندارم ولی در واقعيت شريک جنسی متعدد داشتن خيلی از وقتا به بی سر و پايی ربطی نداره!

شکاک

راستش من فکر می کنم که یه نکته کوچیکی وسط بحث ها فراموش می شه. از بین رفتن حقوق زن رو در واقع به مواردی باید محدود کرد که تبعیض جنسیتی باعث این قضیه می شه. یعنی امکانات یا قوانین یا حتی فرهنگ طوریه که شرایط متفاوتی برای زن و مرد در جامعه ایجاد می کنه که اون شرایط باعث نابرابری و بی عدالتی در حق زن می شه. من با این قضیه کاملا مخالفم که مثلا خیانت مردان به همسرانشون رو به عنوان بحث حقوق زن دارید مطرح می کنید. خوب یه زنی هم ممکنه به شوهرش خیانت کنه، حالا این که آمار خیانت کی به کی بیشتره دلیلی برای این قضیه نمی شه.

شکاک

من فکر می کنم اون قدر موارد متعددی از نقض حقوق زن به دلیل وجود قوانین نابرابر وجود داره (به خصوص در کشور خود ما) که حالا حالا کار واسه انجام دادن دارید. اگه شما واقعا قصد این رو دارید که اصلاحی در این زمینه انجام بشه بهتره به اونا بچسبید تا فکر خیانت کردن زن و شوهرها در غرب رو بکنید.

بیندیش

رضا و شکاک عزيز فکر کنم قسمت دوم جواب اين کامنت‌های آخرتون را داره